Anesteziyoloji ve Reanimasyon Nedir?

Anestezi denince çoğu insanın aklına ilk olarak "uyutulmak" gelir.

Bu oldukça doğal bir düşüncedir. Çünkü bir hasta açısından bakıldığında anestezi, ameliyatın hemen öncesinde başlayan ve ameliyat sonrasında sona eren bir süreç gibi görünür.

Oysa anesteziyoloji bundan çok daha geniş bir alandır.

Hatta işin doğrusu, anestezi uzmanının yaptığı işin en küçük kısmı hastayı uyutmaktır.

Bir anestezi uzmanı; ameliyat öncesinde hastayı değerlendirir, ameliyat sırasında yaşam fonksiyonlarını yönetir, ameliyat sonrasında ağrı kontrolünü planlar ve gerektiğinde yoğun bakım tedavisinin bir parçası olur.

Bu nedenle anesteziyoloji yalnızca "uyutma" ile ilgili değil, insan vücudunun en kritik fonksiyonlarının güvenli bir şekilde yönetilmesiyle ilgili bir tıp disiplinidir.

Anestezi Denince Neden Sadece Uyutulmak Akla Geliyor?

Bunun en önemli nedeni, anestezinin görünmeyen bir uzmanlık alanı olmasıdır.

Bir cerrahın yaptığı ameliyatı görebilirsiniz. Bir radyoloğun görüntüleri yorumladığını bilirsiniz. Ancak anestezi uzmanının yaptığı işin büyük kısmı hastanın farkında olmadığı süreçlerde gerçekleşir.

Oysa ameliyat sırasında kalp atış hızının, tansiyonun, solunumun, vücut sıcaklığının, sıvı dengesinin ve ağrı kontrolünün yönetilmesi gerekir.

Anestezi uzmanı ameliyat boyunca bu parametreleri izler, değerlendirir ve gerektiğinde müdahale eder.

Bu nedenle anesteziyi yalnızca uyku hali olarak görmek, bir uçağın yalnızca kalkışını izleyip bütün uçuşu göz ardı etmeye benzer.

Anestezi Nedir?

Anestezi kelimesi Yunanca kökenlidir ve "duyunun kaybı" anlamına gelir.

Modern tıpta ise anestezi; hastanın bir girişim veya ameliyat sırasında ağrı duymamasını, konforunun sağlanmasını ve işlemin güvenli bir şekilde gerçekleştirilebilmesini amaçlayan tıbbi uygulamaların bütünüdür.

Ancak modern anestezi yalnızca ağrıyı ortadan kaldırmak değildir.

Bir ameliyat sırasında insan vücudu çok sayıda fizyolojik değişikliğe uğrar. Kalp hızı değişebilir, tansiyon yükselebilir veya düşebilir, solunum etkilenebilir, vücut cerrahi strese yanıt verebilir.

Anestezi uzmanının görevi yalnızca bu değişiklikleri izlemek değil, gerektiğinde onları yönetmektir.

Bu nedenle modern anestezi, yaşam fonksiyonlarının kontrollü şekilde sürdürülmesini sağlayan bir bilim dalıdır.

Anestezi Uzmanı Ameliyat Boyunca Ne Yapar?

Toplumda yaygın olan yanlış inanışlardan biri, anestezi uzmanlarının hastayı uyuttuktan sonra beklediğidir.

Gerçekte durum bunun tam tersidir.

Ameliyat boyunca anestezi ekibi:

• Kalp ritmini takip eder
• Kan basıncını izler
• Solunumu yönetir
• Kandaki oksijen düzeylerini değerlendirir
• Gerektiğinde sıvı ve kan tedavisini düzenler
• Ağrı kontrolünü sağlar
• Cerrahinin yarattığı fizyolojik değişikliklere yanıt verir

Bazı ameliyatlarda hastanın solunumu tamamen anestezi ekibi tarafından sağlanır.

Özellikle göğüs cerrahisi, kalp cerrahisi ve büyük cerrahi girişimlerde bu süreç son derece karmaşık hale gelebilir.

Bu nedenle anesteziyoloji; fizyoloji, farmakoloji ve ileri teknoloji kullanımının bir araya geldiği uzmanlık alanlarından biridir.

Modern Anestezinin Dört Temel Bileşeni

Bir ameliyatın güvenli şekilde yapılabilmesi için yalnızca hastanın uyuması yeterli değildir.

Modern anestezi dört temel bileşenden oluşur.

Kaygının Giderilmesi

Ameliyat çoğu insan için stresli bir deneyimdir.

Bu nedenle anestezinin ilk hedeflerinden biri hastanın kaygısını azaltmak ve sürece daha rahat girmesini sağlamaktır.

Bilincin Kontrolü

Genel anestezide hastanın bilinci kontrollü olarak kapatılır.

Amaç hastanın ameliyat sırasında bilinçli farkındalık yaşamaması ve işlemi hatırlamamasıdır.

Ağrı Kontrolü

Hasta bilinçsiz olsa bile vücut cerrahi uyaranlara yanıt vermeye devam eder.

Bu nedenle ağrı kontrolü anestezinin temel bileşenlerinden biridir.

Günümüzde sinir blokları ve bölgesel anestezi teknikleri sayesinde ameliyat sonrasında da etkili ağrı kontrolü sağlanabilmektedir.

Kas Gevşemesi

Bazı ameliyatların güvenli şekilde yapılabilmesi için kasların tamamen gevşetilmesi gerekir.

Bu durumda solunum da dahil olmak üzere bazı fonksiyonlar geçici olarak anestezi ekibi tarafından yönetilir.

Reanimasyon Nedir?

Türkiye'de uzmanlık alanının adı "Anesteziyoloji ve Reanimasyon" olarak geçer.

Peki reanimasyon ne demektir?

Kelime anlamı olarak yeniden canlandırma anlamına gelir.

Ancak günümüzde reanimasyon yalnızca kalbi duran bir hastanın yeniden hayata döndürülmesini ifade etmez.

Modern anlamda reanimasyon;

• Solunum yetmezliği
• Şok
• Ağır enfeksiyonlar
• Çoklu organ yetmezliği
• Büyük ameliyatlar sonrası yoğun bakım desteği

gibi durumlarda yaşam fonksiyonlarının sürdürülmesini kapsayan geniş bir alandır.

Bu nedenle reanimasyon, yoğun bakım tıbbıyla yakın ilişki içerisindedir.

Yoğun Bakım ve Anesteziyoloji Neden Birlikte Anılır?

Modern yoğun bakımın gelişimi ile anesteziyolojinin gelişimi birbirinden bağımsız değildir.

Özellikle 20. yüzyılda yaşanan çocuk felci salgınları sırasında solunum desteğine ihtiyaç duyan binlerce hasta, yapay solunum tekniklerinin ve yoğun bakım uygulamalarının gelişmesine katkı sağlamıştır.

Bugün yoğun bakım ünitelerinde kullanılan birçok temel yaklaşımın kökeninde anesteziyoloji bulunmaktadır.

Bu nedenle dünyanın birçok ülkesinde anestezi uzmanları yoğun bakım alanında da görev almaktadır.

Anestezi Neden Modern Tıbbın Temel Taşlarından Biridir?

Modern cerrahinin gelişmesini sağlayan en önemli unsurlardan biri anestezidir.

Anestezi olmadan büyük ameliyatların güvenli şekilde yapılabilmesi mümkün değildir.

Bugün kalp cerrahisinden organ nakline, göğüs cerrahisinden beyin cerrahisine kadar pek çok karmaşık girişim; anestezi, yoğun bakım ve ağrı yönetimi alanlarındaki gelişmeler sayesinde gerçekleştirilebilmektedir.

Bu nedenle anesteziyoloji yalnızca ameliyat sırasında verilen ilaçlardan ibaret değil, modern tıbbın görünmeyen ama vazgeçilmez yapı taşlarından biridir.