Kullandığınız İlaçları Neden Söylemelisiniz?

Anestezi değerlendirmesi sırasında hastalara sorduğumuz ilk sorulardan biri şudur:

"Düzenli kullandığınız ilaçlar var mı?"

Bu soru çoğu zaman beklenenden daha önemlidir.

Çünkü güvenli bir anestezi planlamasının temel şartlarından biri, hastanın kullandığı tüm ilaçların bilinmesidir.

Burada yalnızca reçeteli ilaçlardan bahsetmiyoruz.

Vitaminler, bitkisel ürünler, sporcu takviyeleri ve hatta "doğal ürün" olarak görülen bazı destekler bile anesteziyi ve ameliyat sürecini etkileyebilir.

Anestezi Sadece Uyutmak Değildir

Toplumda anestezi çoğu zaman hastanın uyutulması olarak algılanır.

Oysa modern anestezi;

• Bilincin kontrol edilmesini,
• Ağrının önlenmesini,
• Solunumun yönetilmesini,
• Kalp ve dolaşım sisteminin korunmasını,
• Kas gevşemesinin sağlanmasını

içeren karmaşık bir süreçtir.

Bu nedenle kullandığınız ilaçlar, anestezinin her aşamasını etkileyebilir.

Bazı İlaçlar Kanama Riskini Artırabilir

Ameliyat öncesinde en çok dikkat ettiğimiz ilaç gruplarından biri kan sulandırıcılardır.

Örneğin:

• Aspirin
• Clopidogrel
• Ticagrelor
• Prasugrel
• Warfarin
• Rivaroksaban
• Apiksaban
• Dabigatran

gibi ilaçlar ameliyat sırasında kanama riskini artırabilir.

Ancak burada önemli bir nokta vardır:

Kan sulandırıcı kullanan hiçbir hasta ilacını kendi başına kesmemelidir.

Bazı hastalarda ilacın devam etmesi, kesilmesinden daha güvenli olabilir.

Karar her zaman ameliyatı yapan ekip ve anestezi uzmanı tarafından birlikte verilmelidir.

Diyabet İlaçları Anesteziyi Etkileyebilir

Şeker hastalarında kullanılan ilaçlar ameliyat öncesinde özel planlama gerektirebilir.

Özellikle:

• İnsülinler
• Metformin
• SGLT-2 inhibitörleri
• GLP-1 agonistleri (Ozempic, Mounjaro, Wegovy vb.)

ameliyat öncesi dönemde dikkatle değerlendirilir.

Son yıllarda özellikle zayıflama amacıyla da kullanılan GLP-1 grubu ilaçlar, mide boşalmasını yavaşlatabildiği için anestezi açısından ayrı önem taşımaktadır.

Bu nedenle kullandığınız diyabet ilaçlarını mutlaka bildirmeniz gerekir.

Tansiyon İlaçları Kesilmeli mi?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur.

Bazı tansiyon ilaçlarının ameliyat sabahı da alınması gerekirken, bazıları için farklı öneriler olabilir.

Bu nedenle:

"Sabah ilaç içmeyeyim, nasıl olsa ameliyat olacağım"

yaklaşımı doğru değildir.

Kullandığınız her ilacın ameliyat öncesindeki planı farklı olabilir.

Psikiyatri İlaçları Mutlaka Bildirilmelidir

Depresyon, anksiyete veya diğer psikiyatrik hastalıklar için kullanılan ilaçlar da önemlidir.

Örneğin:

• Antidepresanlar
• Anksiyete ilaçları
• Uyku ilaçları
• Duygudurum düzenleyiciler

anestezi ilaçlarıyla etkileşime girebilir.

Bu durum çoğu zaman ilacın kesilmesini gerektirmez.

Ancak anestezi planlamasının doğru yapılabilmesi için bilinmesi gerekir.

Vitaminler ve Bitkisel Ürünler Masum Değildir

Birçok hasta kullandığı bitkisel ürünleri ilaç olarak görmez.

Oysa bazı takviyeler ameliyat sırasında ciddi sorunlara yol açabilir.

Örneğin:

Sarımsak Takviyeleri

Kanama eğilimini artırabilir.

Ginkgo Biloba

Kan sulandırıcı etki gösterebilir.

Ginseng

Kan şekeri ve kanama üzerinde etkiler oluşturabilir.

Zerdeçal ve Yüksek Doz Kurkumin

Pıhtılaşma sistemini etkileyebilir.

Sarı Kantaron

Anestezi ilaçlarının etkisini değiştirebilir.

Bu nedenle "sadece vitamin kullanıyorum" veya "doğal ürün kullanıyorum" demek yeterli değildir.

Kullandığınız her ürünü belirtmeniz gerekir.

Sporcu Takviyeleri ve Protein Ürünleri Önemli midir?

Evet.

Özellikle:

• Kreatin
• Yağ yakıcı ürünler
• Performans artırıcı destekler
• Testosteron ürünleri
• Kas geliştirme takviyeleri

ameliyat öncesinde değerlendirilmelidir.

Bazı ürünlerin içeriği etikette yazandan farklı olabilir.

Bu nedenle kullandığınız tüm destek ürünlerini bildirmeniz önemlidir.

Kortizon Kullanıyorsanız Mutlaka Söyleyin

Uzun süreli kortizon kullanımı anestezi planlamasını değiştirebilir.

Örneğin:

• Prednizolon
• Metilprednizolon
• Deksametazon

gibi ilaçları düzenli kullanan hastalarda ek önlemler gerekebilir.

Bu nedenle kortizon kullanımının mutlaka bilinmesi gerekir.

Ameliyat Öncesinde Hangi İlaçları Kesmeliyim?

Bu sorunun evrensel bir cevabı yoktur.

Çünkü:

• Yapılacak ameliyat,
• Hastanın yaşı,
• Eşlik eden hastalıklar,
• Kullanılan ilacın türü

kararı değiştirir.

Bu nedenle internetten okunan genel tavsiyeler yerine kendi anestezi değerlendirmenizde verilen önerilere uyulmalıdır.

Anestezi Uzmanına Neleri Söylemeliyim?

Muayeneye gelirken mümkünse kullandığınız tüm ilaçların listesini yanınızda bulundurun.

Şunları mutlaka belirtin:

• Reçeteli ilaçlar
• Diyabet ilaçları
• Kan sulandırıcılar
• Tansiyon ilaçları
• Psikiyatri ilaçları
• Vitaminler
• Bitkisel ürünler
• Sporcu takviyeleri
• Zayıflama ilaçları ve iğneleri

Küçük gibi görünen bir ayrıntı bazen anestezi planlamasının önemli bir parçası olabilir.

Güvenli Bir Anestezinin İlk Adımı

Anestezi uzmanının sizin hakkınızda ne kadar çok bilgi sahibi olduğu, anestezi planının o kadar güvenli ve kişiselleştirilmiş olmasını sağlar.

Bu nedenle kullandığınız ilaçları eksiksiz paylaşmak, yalnızca formalite değil; güvenli bir ameliyatın önemli parçalarından biridir.